پویش ملی برای تحریم سفر به د و ب ی
از همه علاقمندان و صاحب نظران در این زمینه دعوت میکنم که لااقل برای تشکیل یک انجمن همفکری برای تلاش در جهت نجات مردم عزیزمان از برزخ امارات، نظرات و پیشنهادات خودرا ارائه دهند. امید است با تشکیل حقیقی این انجمن هر آنچه میتوانیم در حد توان خود انجام دهیم.
روزانه حداقل هشت پرواز از تهران به مقصد دوبی انجام می شود که تقريبا دو برابر ديگر پروازهای خارجی تهران است. علاوه بر اين که مسافران محدوديتی برای انتخاب روز ندارند، آنها حتی می توانند ساعت پرواز خود را هم انتخاب نمايند. جالب اينجاست که از بعضی از شهرهای ايران که به دوبی پرواز مسقيم دارند پروازی برای سفر به تهران که پايتخت کشور است وجود ندارد و يا بسيار کم است. برای مثال می توان از شهر لار در استان فارس نام برد که روزانه يک پرواز به دوبی از آن شهر انجام می شود، اما تنها دو پرواز در هفته از لار به مقصد تهران وجود دارد.
اما چرا ايرانيان مسافرت به دوبی را بر جاهايی مانند ترکيه يا برخی از کشورهای ديگر ترجيح می دهند؟
با وجود اينکه گفته می شود حضور چشمگير ايرانيان در دوبی يکی از عوامل موثر است، شايد بتوان دلايل اين محبوبيت را به دو دسته تقسيم کرد:
اول تصويری از دوبی است که در ذهن بسياری از مردم در اثر تعاريف دوستان يا بستگان و يا تبليغات دوبی نقش بسته است.
دوم تسهيلات بسياری است که دولتهای ايران و امارات برای مسافرت هر چه بيشتر ايرانيان به دوبی فراهم کرده اند.
بعضی از کارشناسان معتقدند که ايرانيان در هاله ای بين زندگی سنتی ايرانی و جذابيت تجربه زندگی خارجی قرار دارند. شرايط سياسی بعد از انقلاب ارتباط مردم ايران را تا حدود زيادی با جهان خارج کم کرده است. به اين صورت مکانی موفق خواهد بود که در دل ايرانيان جای پيدا کند و بتواند فضايی بيگانه با طعمی از زندگی ايرانی را فراهم آورد. شهر دوبی در اين ميان با داشتن جامعه بزرگی از ايرانيان توانسته انگيزه ای برای مسافرت به اين شهر را فراهم کند.
نکته مهمی که مورد توجه بعضی از تحليل گران قرار می گيرد وجود جامعه های ايرانی بزرگ در ديگر شهرهای دنيا از جمله شهرهای ايالات متحده آمريکا است. اما واضح است که عدم وجود روابط ديپلماتيک، مشکل گرفتن رواديد و همچنين مسافت طولانی بين اين دو کشور، مسافرت گردشگرهای ايرانی به آمريکا را بسيار دشوار کرده است.
در اين ميان نکته ای که کمتر به آن توجه می شود، شمار جمعيت ايرانيان در دوبی است. بر خلاف شهرهای بزرگ آمريکا، دوبی شهری کوچک است که به راحتی مکان های ايرانی را در تک تک خيابان های آن می بينيد. لذا مسافران ايرانی بيشتر طعمی از زندگی در وطنی خارجی را تجربه می کنند تا زندگی در شهری کاملا غريب.
اما نکته مهمتر ديدگاه متفاوت دولت ايران نسبت به شهر دوبی است. برخلاف کشورهای بيگانه ديگر، دولت ايران با ايجاد تسهيلات اقتصادی و مکانهای تفريحی فراوان در دوبی بيشتر مزايای زندگی در ايران را در اين شهر فراهم کرده است.
به اين ترتيب زندگی در دوبی شباهت بسياری به زندگی در ايران دارد، البته ضمن برخورداری از آزادی بيشتر. از موسسات و بانکهای دولتی ايرانی گرفته تا باشگاه های تفريحی که يا متعلق به دولت ايران هستند و يا از حمايت آن برخوردارند همه در پی پر کردن خلا فرهنگ ايرانی هستند که ممکن است در کشورهای ديگر وجود داشته باشد.
ترافيک ورود مسافران به فرودگاه دوبی بر حسب رتبه
۱ لندن، انگليس ۶۰۴,۴۲۷ مسافر
۲ کراچی، پاکستان ۵۴۴,۵۷ مسافر
۳ دوحه، قطر ۴۸۷,۴۹۸ مسافر
۴ بمبئی ، هند ۴۴۳,۷۹۴ مسافر
۹- فرانکفورت، آلمان ۲۴۴,۷۵۵ مسافر
۲۷ تهران ۱۵۹,۵۸۳ مسافر
۳۳ کيش ۱۲۶,۶۴۹ مسافر
۵۰ قشم ۷۸,۷۲۲ مسافر
۶۵ شيراز ۵۶,۹۵۰ مسافر
۷۴ بندر عباس ۳۹,۳۶۶ مسافر
۸۲ لار ۲۵,۰۰۱ مسافر
ماخذ: اداره جهانگردی و بازاريابی تجاری دوبی
ابعاد اقتصادی
با توجه به آماری که سازمان جهانگردی دوبی منتشر کرده در سال گذشته نزديک به ۱۶۰ هزار مسافر ايرانی از تهران به دوبی آمده اند با اين آمار می توان نتيجه گرفت که روزانه تقريبا ۴۳۰ مسافر فقط از تهران به دوبی آمده اند.
صرف نظر از قيمت بليط و هتل، شايد بتوان گفت که هرکدام از اين مسافران به طور متوسط مبلغ هزار دلار را برای هزينه گردش و خريد سوغات با خود از کشور خارج و در دوبی هزينه می کنند. به اين ترتيب تنها مسافران ايرانی هفته ای نزديک به ۳ ميليون دلار ارز را وارد دوبی کرده و خرج می کنند، مبلغی بزرگ برای يک شهر کوچک در يک هفته.
با اين سياست دوبی در جذب جهانگرد، باور اين امر که درآمد سالانه جذب جهانگرد دوبی بالاتر از درآمد آنها از فروش نفت است بسيار واقع بينانه است. تازه، نکته بسيار جالب اين است که تهران با اين ميزان مسافر در رده ۲۷ قرار گرفته است و شهر لندن با نزديک به ۶۰۰ هزار مسافر در سال و تقريبا ۱۶۰۰ مسافر روزانه در رديف اول قرار گرفته است.
دوبی شهری کوچک است که در صحرا قرار گرفته و تنها با ايجاد فضای مناسب بدون داشتن طبيعتی منحصر به فرد و يا آثار باستانی توانسته اين نرخ رشد را کسب کند.
شايد آفتاب سوزان دوبی به عنوان جاذبه ای برای توريست های اروپايی امری منطقی به نظر می آيد، اما ايرانيانی که همه نوع آب و هوا و منابع طبيعی و جاذبه های جهانگردی را در وطن خود دارند چطور اينگونه علاقمند به شهر دوبی شده اند؟
معاشرت با خانواده های ايرانی دوبی شايد خود امری جذاب برای مسافران باشد. و از سوی ديگر فکر کسب درآمد بيشتر و تامين رفاه و آسايش بر جذابيت اين شهر می افزايد.
اما اين رويا تا چه اندازه به واقعيت نزديک است؟ هرچه شهر دوبی بزرگ و بزرگتر می شود، به نظر می رسد که به تدريج از جاذبه های اقتصادی آن برای ايرانيان کاسته می شود.
ترافيک سنگين تر می شود و خيابان ها شلوغ تر. هزينه ها بيشتر می شود و زندگی سخت تر. آرامش و درآمد بالا که جاذبه های واقعی دوبی بودند اکنون در حال محو شدن در ميان جمعيت زياد و آسمان خراش های دوبی هستند.
بحران مالي سريعتر از آنچه گمان مي شد دوبي را در برگرفت . "ناکهيد " از شرکت هاي بزرگ ساختمان سازي دوبي بود که چند طرح آسمان خراش را نيز در جميرا اجرا مي کرد . اين شرکت در اولين اقدام و براي آنکه بتواند فقط سرپا بماند 500 نفر از 3هزار و 300 کارگر متخصص و مهندس خود را اخراج کرد.
سرعت ساخت و ساز در دوبي در ده سال اخير آنقدر بالا بود که به طنز گفته مي شد اگر شاهزاده ها با اين سرعت به ساخت و ساز در دوبي ادامه دهند ، همه ي ذخيره هاي سيمان و آهن دنيا به زودي تمام مي شود ! روزهاي خوش دوبي چندان دوام نياورد . " راديو فردا " يکي از ارگانهاي تبليغاتي سازمان اطلاعات مرکزي آمريکا که اتفاقا در سالهاي اخير تبليغات غير مستقيم و مستقيم بسياري براي جلب سرمايه هاي خارجي به امارات عربي داشت ، در گزارشي که بيشتر به متن هاي مراسم فاتحه خواني شباهت داشت ، در روز 3آذر 1387 گفت :" به دنبال بحران مالي گسترده در جهان، شهر دوبي مرکز تجاري کشور ثروتمند امارات متحده عربي نيز با رکود اقتصادي روبرو شد و به خيل کشورهاي بحران زده پيوست."
دوبي اگر چه شيخ نشيني است که به بلوک سرزمين هاي اسلامي تعلق دارد ، اما بارها ، کاباره ها و کلوب هاي شبانه بسيار در آن به تعبير روز 3 آذر 1387 خبرگزاري انگليسي رويترز به اين جزيره لقب " لاس وگاس خاورميانه "را داده است. رويترز در اين گزارش دوبي را در حال فرورفتن در بحران مالي بزرگي توصيف مي کند که - به رغم اعمال ممنوعيت براي خروج سرمايه از دوبي – عصر ايران 5آذر 1387 به نقل از خبرگزاري ها - همه در آن به فکر بيرون بردن سريع سرمايه ها هستند. خبرگزاري انگليسي در اشاره به وضعيت کنوني کسب و کار شرکتها و موسسات اقتصادي در دوبي مي نويسد:"برخي از شرکت هاي بزرگ تجاري در دبي، روند اخراج کارکنان خود را آغاز و پروژه هاي خود را محدود کرده اند؛ بعضي از بانک هاي اماراتي، دادن اعتبار به کارمنداني را که در معرض خطر اخراج و يا برکناري هستند، متوقف کرده اند؛ و دست کم يکي از بزرگترين شرکت هاي اعطاي وام، فعاليت خود را به کل متوقف کرده است."
به تعبير رويترز «بالا رفتن ناگهاني قيمت نفت در ماه هاي گذشته، سرمايه داران اماراتي را به اعطاي وام هاي کلان ترغيب کرد؛ مساله اي که اکنون با اوج گرفتن بحران مالي، باعث بر جاي ماندن قروض عمده اي شده است.
هم اکنون سرمايه گذاران از اين بيم دارند که شرکت هاي تجاري و بازرگانان نتوانند قروض خود را به مرکز سرمايه خارجي غير بانکي دبي پس دهند. تخمين زده مي شود اين مرکز، از مشتريان خود حدود 70 ميليارد دلار طلب کار است."
تحليلگران مرکز سرمايه گذاري «نومورا» در دوبي در هفته پاياني آذر ماه 1387 در گزارشي تحليلي که خبرگزاريهاي اقتصادي جهان از جمله رويترز در بخش اقتصادي خود آنرا منتشر کردند ، وضعيت دوبي را «وخيم» برآورد کردند.به نوشته اين تحليلگران، «بالا رفتن ناگهاني قيمت نفت در ماه هاي گذشته، سرمايه داران اماراتي را به اعطاي وام هاي کلان ترغيب کرد؛ مساله اي که اکنون با اوج گرفتن بحران مالي، باعث بر جاي ماندن قروض عمده اي شده است.»
بنا بر تحليل ،"در پي گريز سرمايه گذاران از بازارهاي منطقه، ارزش سهام در امارات از شروع سال جاري ميلادي تا کنون، حدود يک تريليون دلار سقوط کرده است. مقامات امارات اعلام کرده اند که مبلغي معادل با 19 ميليارد دلار را براي گذر از بحران، به بازارهاي مالي کشور تزريق مي کنند. "
از سال هاي گذشته، و با رشد تجاري و توريستي دوبي، شمار زيادي از ايرانيان در اين شهر سرمايه گذاري کرده و به تجارت مشغولند. "دويچه وله " صداي آلمان در 28 آذر 1387 در گزارشي گفت :"به دنبال بحران مالي گسترده در جهان، شهر دوبي مرکز تجاري و گردشگري کشور امارات متحده عربي با ده هاهزار ايراني مقيم آن کشور، نيز با رکود اقتصادي روبه رو شد و به خيل کشورهاي بحران زده پيوست. بازار مسکن دوبي که فوق العاده بين ايرانيان پرطرفدار بود نه تنها راکد شده است ، بلکه باعث ورشکستگي و دردسر تعداد زيادي از ايراني ها شده است. "
" سسيليا اودن " خبرنگار راديوي دولتي سوئد در خاورميانه نيز درگزارشي از بحران اقتصادي دوبي در روز 25 آذر 1387 گفت : "اگرچه دولت امارات به منظور خروج از اين بحران تزريق نزديک به 20 ميليارد دلار به بازارهاي گردشگري و تجاري دوبي را مد نظر قرار داده است، اما تحليلگران معتقدند با تداوم اين وضعيت در ماه هاي آينده نمي توان به تاثير چنين کمک هايي به صورت بلند مدت اميدوار بود. " از جمله متهمين به فريب ايراني ها براي سرمايه گذاري در دوبي ، تلويزيون هاي ماهواره اي فارسي زبان معرفي شده اند که اغلب در لس آنجلس آمريکا و يا دوبي دفتر دارند و با تبليغات کاذب خود باعث سرازير شدن ميلياردها دلار سرمايه ايراني به دوبي طي بخصوص 10 سال اخير شده اند ، اما در اين ميان صاحب نظران انتقادهاي بسياري را متوجه نهادهاي مسئول ايراني فعال در امارات از جمله نهادهاي رسانه اي مي دانند که به رغم هزينه هاي بسيار و ماموريت هاي ذاتي شان به جهت عدم حضور نيروهاي متخصص و حرفه اي در آنها ، قادر به شناخت و تحليل وضعيت و ارايه اطلاعات لازم و مفيد و به موقع به هموطنان خود نبوده اند و همين امر بود که به نوشته روز اول دي ماه 1387 "کيهان " باعث " سرگرداني مالباختگان ايراني در پيچ و خم برج هاي دوبي " شده است .
کارشناسان اقتصادي بحران اقتصادي در دوبي را آنقدر وسيع و گسترده مي دانند که به نوشته تحليلگران اقتصادي خبرگزاري فارس " نتيجه آن مي تواند تغيير در مدل تجاري و اقتصادي دوبي باشد و اين منطقه مدل جديد اقتصادي را طراحي کند که وابستگي کمتري به بدهي و سفته بازي داشته باشد. "مدل اقتصادي و تجاري دوبي طي سالهاي اخير بر مبناي افزايش بدهي و جذب سرمايه گذاريهاي خارجي بوده است ، اما شرکتهاي مستقر در دوبي در حال اخراج کارمندان خود هستند و بسياري از پروژه هاي عمراني منطقه متوقف شده است .
"دويچه وله " در گزارشي که بخشي از آن در ابتدا نقل شد ، بانکهاي امارات را بيشتر از همه نهادهاي اقتصادي اين امير نشين نگران وضعيت موجود و آتي مي داند که بر طبق پيش بيني ها به مراتب بدتر خواهد شد.
اين راديو گفت :"بانکهاي اماراتي نيز با بحران مالي و نقدينگي روبرو هستند و برخي از بانکها عمليات اعطاي وام را متوقف کرده اند . افزايش قيمت نفت طي سالهاي اخير ، شرايط دريافت وام از بانکهاي اماراتي توسط بخش خصوصي را تسهيل نموده است و اين مساله موجب افزايش چشمگير بدهي بخش خصوصي طي سالهاي اخير شده است .سرمايه گذاران به شدت نگران اين مساله هستند که اشخاص و شرکتهاي خصوصي دوبي قادر به پرداخت بدهي 70 ميليارد دلاري خود به سيستم بانکي نيستند . قيمت سهام در منطقه از ابتداي امسال تا کنون يک تريليون دلار کاهش داشته است ."
اثرات مخرب بحران مالي دوبي تنها محدود به اين امير نشين نمي شود و ساير اميرنشين هاي فدراسيون امارات و کشورهاي منطقه نيز شديدا از آن متاثر شده اند که از آن جمله بازار کويت است.
"الجزيره " در گزارشي در 14 آذر 1387 به تاثير بحران مالي امارات بربازارهاي منطقه پرداخت و گفت :" معادلات مسکن و فضاي تجاري در امارات متحده عربي به ويژه در دوبي در سه ماه گذشته ، با سقوط 75درصدي در حجم معاملات و سقوط 56درصدي درارزش معاملات روبه رو شده است . همه ساله در ماه رمضان و روزهاي داغ تابستان ، شاهد رکود معاملات در امارات بوده ايم ، اما در سال جاري بحران مالي جهان موجب شده است که بازار مسکن در امارات و کويت به شدت سقوط کرده و سرمايه گذاران سردرگم شوند. کويت که از چند سال پيش ، وابستگي بودجه به دلار را قطع کرده ، از آغاز امسال (2008ميلادي ) ، خريد و فروش مسکن در کشور را به شدت محدود کرده بود و به رغم اين موضوع پس از امارات ، بيشترين زيان اقتصادي را از بحران مالي جهان متحمل شده است ."
"الجزيره" براين نظر است که بيشترين آسيب در دوبي متوجه سرمايه هايي است که بيمه نشده است و به سرمايه گذاراني که سرمايه هاي آنها چنين وضعيتي دارد ، "هشدار" مي دهد که مراقب سرمايه ها يشان باشند.
